Spotprenten door de jaren heen

21 juni 2021
62
Spotprent maken

Spotprenten hebben een rijke, doch controversiële geschiedenis. Deze vorm van visuele journalistiek heeft in de afgelopen honderden jaren veel ophef met zich meegebracht. Het medium zelf heeft ook de nodige transformaties meegemaakt. Is het zijn kracht in de loop der jaren verloren, of zijn spotprenten slechts meegegaan met de tijdsgeest? Wij zochten het voor je uit.

De geschiedenis van spotprenten

Een spotprent is een humoristische tekening van een bekend persoon, actuele situatie of noemenswaardig onderwerp. Een juist gebruik van een spotprent kan ervoor zorgen dat een bepaald onderwerp kritisch wordt uitgelicht. Of dit tactvol of terecht was is vaak een subjectieve kwestie. De grens tussen een geslaagde spotprent en het belachelijk maken van een bekend persoon is namelijk erg dun. In de geschiedenis zijn er dan ook veel verschillende voorbeelden van spotprenten die deze grenzen opzochten. Hieronder zijn een aantal bekende opgesomd.

1672 – Het rampjaar

1672 was een zwart jaar in de Nederlandse geschiedenis. In dit jaar werd Nederland namelijk overspoeld door verschillende legers die het op ons kleine landje gemunt hadden. Een van die grootmachten was het Engelse rijk met als frontman koning Charles II. Het wijst voor zich dat de Nederlanders geen groot fan waren van deze Brit. Dit maakten ze duidelijk door verschillende spotprenten te verspreiden die deze Engelse koning komisch deden weergeven. Uiteindelijk had deze Engelsman hier genoeg mee, en besloot hij een oorlogsverklaring op te stellen. Een van de redenen voor oorlog opgenomen in deze verklaring? Belachelijke illustraties verspreid door het Nederlandse volk.

1800 – De drukpers

Een van de grootste redenen voor het vergroten van de populariteit van spotprenten is de drukpers. Toen deze techniek tot een hoogtepunt kwam in de negentiende eeuw waren spotprenten met regelmaat in kranten te zien. Een van de meest gebruikte onderwerpen voor deze spotprenten waren politieke situaties. Vaak tot argwaan van de desbetreffende politieke partijen.

Lees ook:  Een nieuwe verstilde wereld van verborgen onderwaterbeelden

2005 – Deens dilemma

In 2005 toonde het bekende Deense dagblad Jyllands-Posten een dozijn spotprenten betreffende islamitische figuren. Volgens veel personen binnen en buiten de islamitische wereld waren deze spotprenten provocerend en grensoverschrijdend. Er was dan ook buitensporig veel ophef. Veel kranten in Europa hebben tijdens dit voorval hun stem laten horen en de spotprenten ook in hun bladen getoond. Dit om de vrijheid van meningsuiting centraal te stellen.

2015 – Charlie Hebdo

Een van de bekendste voorbeelden van een spotprent die veel ophef veroorzaakte is de publicatie van frans cartoonblad Charlie Hebdo in 2015. Naar aanleiding van meerdere publicaties was het hoofdkantoor van dit blad namelijk slachtoffer van een grootse terroristische aanslag waarbij twaalf mensen om het leven kwamen. De aanslag werd opgeëist door Al Qaida en is de dodelijkste aanslag in Frankrijk sinds de Algerijnse Oorlog.

Kunstenaars, komedianten of onruststokers?

Mede door de grote hoeveelheid ophef naar aanleiding van verschillende provocerende spotprenten wordt er vaak de discussie gevoerd of spotprenten door kunstenaars, komedianten of onruststokers worden gemaakt. Volgens veel critici draaien deze spotprenten tegenwoordig namelijk niet meer om de creatieve vaardigheden van een kunstenaar of de humor van een komediant maar om de bekritiserende vaardigheden van onruststokers. Of het gebrek daarvan. Deze critici zeggen namelijk dat veel spotprenten tegenwoordig enkel op zoek zijn naar sensatie en onrust, in plaats van een  kritische blik geven op actuele situaties. Terecht, of onterecht? Dat is onduidelijk. Wat in ieder geval wel zeker is, is dat de vrijheid van meningsuiting volgens de meeste partijen hoog in het vaandel staat.

Lees ook:  Sprookjesachtige sculpturen

Cartoons maken

Zelf cartoons of spotprenten maken is iets wat elk jaar populairder wordt. In tegenstelling tot vroeger gebeurt dit tegenwoordig vrijwel uitsluitend digitaal. Hierdoor zijn deze spotprenten onbeperkt op te schalen en kunnen ze gebruikt worden voor doeleinden variërend van tijdschriften tot billboards. Het risico hiervan is dat steeds meer amateurs deze tak van sport op zich nemen. En alhoewel ze vaak ontzettend bekwaam zijn in het vormgeven, mist er veelal een stukje journalistische tact. Hierdoor kunnen cartoons soms anders opgevat worden dan hoe ze bedoeld zijn, wat voor spanningen kan zorgen. Mede daardoor kiezen steeds meer mensen voor een animatie video maken. Een animatie video geeft je meer creatieve ruimte om je boodschap krachtig over te brengen. Als een foto meer zegt dan 1000 worden is een video hier immers te overtreffende trap van.

Over de auteur

Jasper Voorn
Mijn naam is Jasper Voorn, 28 jaar, en ik ben de initiatiefnemer van Paradijsvogel Magazine. Zaken als Kunst, cultuur, reizen en de natuur hebben mij altijd gefascineerd. Vanuit een passie voor bovenstaande zaken ben ik dan ook Paradijsvogels Magazine begonnen. Naast mijn bezigheid bij dit online tijdschrift houd ik me als directeur en eigenaar van Web Wings BV, samen met een groeiend team van 30+ collega’s, dagelijks bezig met het realiseren van online marketing resultaten voor meer dan 200 verschillende klanten. Hier richten wij ons voornamelijk op duurzame marketing door lange termijn resultaat te halen via zoekmachine optimalisatie. Binnen Paradijsvogel Magazine komt mijn passie voor online marketing, mensen inspireren en mij verder verdiepen in de wereld om ons heen samen. Mijn doel is om vanuit Paradijsvogel Magazine jaarlijks 2 miljoen mensen te kunnen bereiken met interessante verhalen en kennis uit deze prachtige paradijselijke wereld die wij met z’n alle mogen bewandelen.

Recente berichten

Een goed gevoel hebben is het halve werk

Het principe van vrouwen en haarvrij, wat vinden we ervan?

De betekenis van de kleur van je ogen

Creatief met kleding

© Paradijsvogels Magazine - 2022
Made with
Web Wings