Lieke Marsman; gedichten over de onontkoombare werkelijkheid

21 februari 2024
79
Lieke Marsman gedichten

Lieke Mars is een Nederlandse dichter en schrijfster. Ze staat bekend om haar diepgaande reflecties op de realiteit. Haar werk is zowel geliefd bij critici als bij het grote publiek vanwege de manier waarop ze complexe thema's en menselijke ervaringen verkent. In deze blog lees je Lieke Marsman gedichten van verschillende bundels die ze heeft geschreven en de gedichten des Vaderlands.

De gedichten des Vaderlands van Lieke Marsman

Lieke Marsman is de zevende Dichter des Vaderlands van NRC, Ramsey Nasr was ook een van de dichters van Dichter des Vaderlands. Lees hier zijn gedichten. Haar eerste dicht was op 21 januari 2021 ter gelegenheid van haar benoeming.

Nederland

Het eerste gedicht dat Lieke Marsman schreef als Dichter des Vaderlands is Nederland.

Je nostalgie is oprecht, maar je rookworst is nep  

Je boodschap is groen, maar aan je platform kleeft bloed  

Je algoritme sadistisch, je vangnet een hoepel  

Je bijstand gekort, terwijl optimisme een plicht is  

Je plan radicaal, wanneer de camera draait  

Je vaccinatiegraad hoog, als je managers telt  

Je vrijheid een waakvlam, democratie polyester  

En niemand die weet wat je ware gezicht is  

Je geweten, verleden, je opinies, experts  

Je consultants, commissies, obsessies, je taal  

Je vergeten kwitanties met het hele verhaal  

En je schoorvoetende sorry, dat aan niemand gericht is  

Je hoort 'het begin van het einde', denkt: einde  

steeds vaker. Aan deze maskerade van nevenschade  

met op de achtergrond het gerinkel van centen  

Je bent een winkel, zegt men - die dicht is  

Bij gebrek aan natuurijs ben je een schaatser die zwemt  

en je zwemt langzaam omhoog naar een boei, waar het licht is  

Wee wat zich wreekt, je bent een burger die stemt  

Het is bijna lente. Je bent moe, maar je bent er nog  

Vraag niet hoe, maar je bent er   

Bibliotheek

Op 24 september 2023 schreef Lieke Marsman ter gelegenheid van haar afscheid als Dichter des Vaderlands een gedicht over het grote belang van de bibliotheek voor ons allemaal.

Het is schijnratten en huppelmuizen aan deze kant  

van mijn woordenschat; er knaagt   

een oerzon mijn gedachten aan  

Ik ben naar de bieb gegaan   

en toen ik thuis kwam  

wist ik het antwoord:   

Wat maakt dat deze middag zo’n indruk maakt?  

Het boek zelf   

maar ook het geluid van de omgeving  

die precies op de juiste momenten een dichtgeslagen   

autodeur laat klinken,   

grasgeritsel dat een korenwolf kan zijn, geblaf   

van het keeshondje van nummer 12  

Het boek zelf maar ook  

de plek waar het boek gelezen werd   

(buiten)   

waar een kameelhalsvlieg  

bestaan opbouwt  

en waar een visser op de vlonder   

met een klein visje een groot visje vangt  

Wat ik mijzelf graag voorhoud

In Wat ik mijzelf graag voorhoud is een debuutbundel van Lieke Marsman die gevuld is met taal die je het ene moment ontspant en die je een volgend moment naar je toe kunt halen. Ze legt niet alleen gedachten vast, maar ook het plaatsen en dragen ervan. Met deze bundel word je als lezer geconfronteerd met een heel nieuwe poëzie. Het eerste gedicht dat je hierin leest heet ‘Vasthoudendheid’. Het gaat over oneindige associaties van woorden.

Lees ook:  Een gedicht van Rutger Kopland over geluk dat je aan het denken zet

Vasthoudendheid

Je ogen zijn zo rood, omdat

iemand heeft gezegd dat je ogen zo blauw zijn en

dat heeft je geraakt. Het fijne aan geraakt worden

is dat het niet lang hoeft te duren om lang

te blijven duren en het vreemde van geraakt zijn

is dat het nagalmt en nastampt en toch ben je

er stil van.

(p. 5)

Gedichten Lieke Marsman: De eerste letter

Alle mogelijke angsten die de mens kunnen bedreigen lees je in De eerste letter. Hierin schrijft Marsman over liefde, bang zijn, verlies en voornamelijk over verder willen in het leven. Het is een gevecht tussen besluiteloosheid en karaktervastheid. In De eerste letter, wordt voorafgaand een citaat van de Duitse dichter Rainer Maria Rilke uit Het dagboek van Malte Laurids Brigge omschreven.

Ruimte

nu ga ik een ijsje voor je kopen

nu moet je met meelopen naar mijn huis

en me kussen op een moment dat mij uitkomt

De lezer weet in dit gedicht echter niet welke partner aan het woord is:

we raken steeds meer van elkaar verwijderd

ze heeft het over een kamerplant

ik denk aan een wagenpark

(p. 31)

Man met hoed

De eerste twee bundels ‘Wat ik mijzelf graag voorhoud’ en ‘De eerste letter’ zijn bijeengebracht in ‘Man met hoed’. In deze bundel lees je Lieke Marsman gedichten van vroeg en minder vroeg werk, van 2005-2008.  In de bundel vind je enkele vertalingen die een voorzichtig antwoord geven op de vraag hoe Marsman het allemaal weet.

Man met hoed

Op een dag zal er een man aan de deur zijn geweest,

die niet vroeg om van God te houden of te denken

aan alle mensen met een hartkwaal die je toch niet kent,

[...]

Als hij zijn hoed afzet ben ik het.

(p. 119)

Lees ook:  Toon Hermans: alles over zijn wijsheden van het leven

Het tegenovergestelde van een mens

Het tegenovergestelde van een mens heeft op de vooromslag ‘roman’ staan, maar eigenlijk spreekt Marsman achterin niet over een roman, maar over essays en gedichten.

Een ochtend

deze ochtend

die een bedreigende tijdloosheid

uitstraalt

alsof er daar iemand een spiegel vasthoudt

en het naar ons toe kaatst [...]

omwille van wat het betekent

twee mensen te zijn

(p.7)

Lieke Marsman gedichten: De volgende scan duurt vijf minuten

In 2018 werd bij Lieke Marsman kraakbeenkanker gediagnosticeerd. Ze heeft hier een hybride broek over geschreven genaamd De volgende scan duurt vijf minuten. Hierin staan gedichten, essays en autobiografische fragmenten. De bundel begint met tien gedichten, vervolgens dertig pagina’s proza en afsluitend twee gedichten. Over deze combinatie schrijf ze het volgende:

Er zijn een paar redenen waarom de gedichten in dit boekje over kanker en politiek gaan, en niet alleen over kanker. Allereerst had ik over politiek schrijven nodig om niet volledig door de kanker opgeslokt te worden.

(p. 35)

Nog een reden: naarmate je plek in je eigen leven ten opzichte van je geboorte en dood duidelijker wordt, wordt ook je plek ten opzichte van de maatschappij om je heen duidelijker.

(p. 37)

De volgende dag duurt vierentwintig uur

Het laatste gedicht bestaat maar uit één zin:

De volgende vierentwintig uur zijn helemaal

van jou

In mijn mand

In januari 2018 toen Lieke Marsman aantrad als Dichter des Vaderlands verscheen er een nieuwe dichtbundel, In mijn mand, bij uitgeverij Pluim. Marsman werd geïnterviewd door Thomas de Veen toen ze zei: ‘Als je me een paar jaar geleden had gezegd dat de thema’s van mijn derde bundel barmhartigheid, genade en het sublieme zouden zijn, had ik gedacht: hè, wat is er met me aan de hand? Maar ja, ik heb veel nagedacht over de dood, dat lijkt me evident. En dat is ook nog niet klaar.’ (NRC Handelsblad, 22 januari 2021).

Lees ook:  10x De mooiste gedichten voor Moederdag

Sinds de operatie aan haar kraakbeenkanker en de verschillende chemotherapieën die ze heeft ondergaan, denkt Marsman meer over de dood en dat leidde tot ander soorten gedichten. In de bundel In mijn mand staan eenentwintig gedichten in drie afdelingen: ‘Dit nieuwe leven’, ‘Lichamen/Kadavers’ en ‘Barmhartig vennetje’.

Eerste gedicht

In het eerste gedicht uit de bundel In mijn mand geeft Lieke Marsman commentaar op het commentaar dat zij heeft gekregen op haar gedichten. Er werd zelfs door een boekbespreker een regel uit haar debuutbundel geïnterpreteerd als ‘religieus ontwaken’:

Terwijl er natuurlijk niets meer gebeurt

dan een jonge vrouw in een vies café

die danst tot het ochtendgloren.

[...]

Een ander schreef

dat ik beter helemaal met dichten kon stoppen

en ik ben ook wel eens pathetisch genoemd

door mannen met verstand van de canon.

Kijk om je heen, door de hele geschiedenis heen

dat verdomde verdoemen en minachten van emoties…

Geen wonder dat we zijn aanbeland

waar we zijn aangestrand.

(p. 7)

Wie is Lieke Marsman?

Al meer dan vijftien jaar schrijft Lieke Marsman (1990) poëzie. Ze debuteerde in 2010 met Wat ik mijzelf graag voorhoud, dat werd bekroond met drie debuutprijzen: de C. Buddingh’-prijs, de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs en de Liegend Konijn Debuutprijs. Drie jaar later verscheen De eerste letter en in 2017 volgde de roman Het tegenovergestelde van een mens, hier vervlecht ze proza met poëzie en essaystiek in een stilistische zoektocht over klimaatverandering. De volgende scan duurt vijf minuten zijn gedichten en een essay die gaan over de kankerdiagnose die Marsman kreeg. Lieke Marsman heeft een nieuwe bundel geschreven genaamd In mijn mand (Uitgeverij Pluim) waar ze de grootste thema’s behandelt die het menselijke bestaan kenmerken: de waarde van het leven en de plek van de dood in een mensenleven. Lieke Marsman gedichten geven je inspiratie en wellicht een andere kijk op de diepgaande reflecties op de realiteit.

Wil nog meer gedichten zien van andere dichters? Lees dan hier Levi Weemoedt gedichten of Remco Campert gedichten

Over de auteur

Jasper Voorn
Mijn naam is Jasper Voorn, 28 jaar, en ik ben de initiatiefnemer van Paradijsvogel Magazine. Zaken als Kunst, cultuur, reizen en de natuur hebben mij altijd gefascineerd. Vanuit een passie voor bovenstaande zaken ben ik dan ook Paradijsvogels Magazine begonnen. Naast mijn bezigheid bij dit online tijdschrift houd ik me als directeur en eigenaar van Web Wings BV, samen met een groeiend team van 30+ collega’s, dagelijks bezig met het realiseren van online marketing resultaten voor meer dan 200 verschillende klanten. Hier richten wij ons voornamelijk op duurzame marketing door lange termijn resultaat te halen via zoekmachine optimalisatie. Binnen Paradijsvogel Magazine komt mijn passie voor online marketing, mensen inspireren en mij verder verdiepen in de wereld om ons heen samen. Mijn doel is om vanuit Paradijsvogel Magazine jaarlijks 2 miljoen mensen te kunnen bereiken met interessante verhalen en kennis uit deze prachtige paradijselijke wereld die wij met z’n alle mogen bewandelen.

Recente berichten

Must-have accessoires voor de avontuurlijke reiziger

Waarom jij de natuur moet beschermen

5 manieren om de klantervaring te verbeteren

Rouw in diverse culturen

© Paradijsvogels Magazine - 2024
Made with
Web Wings
chevron-down