Ivo de Wijs; gedichten van een cabaretier

29 februari 2024
68
ivo de wijs gedichten

Ivo de Wijs gedichten zijn altijd herkenbaar en uit het leven gegrepen. Ook heeft hij vaak een ironische en lichte toon in zijn gedichten. Sinds 1974 schrijft Ivo de Wijs gedichten tot heden. Hij heeft veel bundels uitgebracht met verschillende onderwerpen of gebeurtenissen in zijn leven die hij gebruikte als inspiratie. Ben je benieuwd naar deze dichter en zijn werk? Lees dan snel onze blog.

Olleke bolleke (1974)

De eerste bundel met het werk van Ivo de Wijs was Olleke bolleke (1974). In opdracht van uitgever Peter Loeb werd het boekje in zeer beperkte oplage uitgegeven. De gelegenheid was de jaarwisseling van 1974/75. In deze bundel staan 15 'ollebollekes', dit zijn gedichten die geschreven zijn in dactylus: lang-kort-kort. De gedichten die erin staan hebben een grappig karakter en de klemtoon komt voor waar het net niet hoort. Officieel heet de versvorm double dactyl, bedacht door de Amerikaan Anthony Evan Hecht. In samenwerking met Pieter Nieuwint en Heinz Polzer is deze bundel geschreven.

Gedicht uit Olleke bolleke

Dactylus! Dactylus!

Olleke bolleke

Tweemaal vier regels

Die rijmen aan 't slot

Kreet, naam en één woord met

Zeslettergrepigheid

Moeilijk te maken, maar

Wat een genot!


(p. [2])

Ollekebollekes (1976)

Als vervolg op Olleke bolleke verscheen in 1976 Ollekebollekes: nieuwe verzameling, tevens met veel documenten verrijkt: vol curiosa en memorabilia die men verrast en genietend bekijkt. Ook worden hier een aantal gedichten uit de eerste bundel opgenomen. In deze uitgave zijn de stelregels voor een goed ollebolleke opgesomd:

a) Tweemaal vier regels; regel 8 rijmt op regel 4.

b) De regels 1, 2, 5 en 6 bestaan elk uit een dubbele dactylus.

c) Regel 1 is een uitroep, verzuchting, vraag, motto, citaat - in elk geval thematisch en afgerond.

d) Regel 2 is het onderwerp, eveneens afgerond.

e) Regel 6 is één enkel woord met de hoofdklemtoon op de vierde lettergreep.

f) De regels 3 en 4 samen bevatten, evenals de regels 7 en 8 samen, drie dactylussen gevolgd door een beklemtoonde lettergreep.

g) Het eerste couplet moet op zijn minst met een compleet zinsdeel eindigen, dus in geen geval op een voegwoord, voorzetsel of andere overgang.

h) Regel 8 mag een frappe behelzen, maar dat hoeft niet.

i) Wel moet het hele gedicht puntig zijn.

(p. 8-9)

Vers dat speelt met de bekende kindergedichten van Hieronymus van Alphen

Vader: Toe luister eens

   Gijsje, mijn hartedief

Gijsje:Hier ben ik reeds.

Vader:Bravo!

   Gijsje, vergeet nooit Uw

   Vaderlandslievendheid.

Gijsje:Dat zal ik niet!

Vader:Hojo!

(p. 84)

Vroege vogels: verzen (1987)

Ivo de Wijs presenteerde in 1983 het radioprogramma in samenwerking met Letty Kosterman. Het was een natuurprogramma waar verschillende onderwerpen voorbij kwamen zoals de jacht of de biologische landbouw. Deze eerste bundel bevatte ook gedichten van zijn medepresentator Kosterman. Van begin het jaar tot eind het jaar werden gedichten beschreven en berijmd.

Kerstboomverbranding

Dit is de plek waar wij gevaarlijk deden

Gesmolten asfalt, duidelijk te zien

Wij regelden dat vroeg en clandestien

Die kerstbomenverbranding, lang geleden

Acht jongens en een boom of negen, tien

En lucifers die uit je handen gleden

Een fikkie! denk ik achteraf tevreden

Het mocht niet - en dat was 't 'm misschien


(p. 12)

31 december

Het feest van oudejaar, met drank en eten

Met tranen, kussen - vuurwerk bovendien

Het meest uitbundig vierde dat misschien

Mijn ome Niels - ik zal hem nooit vergeten

De laatste keer nog, na een glas of tien

Was hij weer zo rumoerig en bezeten

Alsof hij van tevoren scheen te weten

Dat hij het nieuwe jaar maar kort zou zien

't Werd twaalf uur, het vuurwerk spatte rond

Oom joeg de brand in een van zijn sigaren

En stak daarmee zijn rotjes aan, maar toen...

Hij wierp iets weg, hij stak iets in z'n mond

Om met een klap, een doodklap te ervaren

Dat hij dat andersom had moeten doen


(p. 103)

Vroege vogels: Vogels (1988)

Zoals de naam al doet vermoeden gaat het in de bundel Vroege Vogels: Vogels over vogels. Hier lees je allerlei grappige gedichten van Ivo de Wijs die gaan over verschillende vogels.

Lees ook:  Levi Weemoedt gedichten

Kraai

Regen sijpelt overvloedig

Zwarte vlerken vliegen heen

Ieder najaar stemt mismoedig

Kraaien, kraaien in de reen

(p. [51])

Koperwiek

Hij wekte bij het ochtendkrieken

Op zaterdag zijn echtvriendin

En vloog met haar op koperwieken

Het koperwiekenweekend in

(p. [49])

Een potje geschiedenis (1989)

De bundel Een potje geschiedenis is een grappige bundel gemaakt voor kinderen, maar ook voor volwassenen is het leuk om te lezen. Het gaat over de geschiedenis van Nederland van de hunebedden tot aan prins Willem-Alexander.Je vindt ook tekeningen die voorzien zijn door Fiel van der Veen.

Moord op Floris V

De edellieden voerden overleg

Ze wilden Floris Eén (jawel, de Eerste)

Vermoorden, daar hij te hardvochtig heerste

Dat lukte niet, want Floris vluchtte weg

Toen zetten ze voor Floris' zoon (de Tweede)

Een valstrik, maar ook dat liep niet goed af

Noch kregen ze de derde in zijn graf

Ook die ontsnapte hun laaghartigheden

Toen ook de Vierde zich had losgerukt

Vroeg iemand: 'Zouden we d'r niet mee stoppen?'

Waarop de rest riep (met verhitte koppen)

'Eén keertje nog! En wedden dat 't lukt!'


(p. 16)

Vroege vogels: Vliegen (1990)

Vroege Vogels kent verschillende bundels zoals Vliegen, Vijf en Vlinders. Ze hebben allemaal dezelfde opzet: ingedeeld aan de hand van de twaalf maanden van het jaar en de natuur werd veel beschreven, maar ook de gebeurtenissen om ons heen.

Koninginnedag

Ze kwamen aan uit Veghel, Vaals en Vorden

Ter ere van hun jarige vorstin

Met bloemen en prullaria van tin

Met kussens, koeken, kannetjes en borden

Toch ging er al meteen aan het begin

Een bange vraag door de oranje horde:

Waar is de prins? Hij is toch wel in orde?

Hoe zit dat? Had Prins Claus vandaag geen zin?

Prins Claus wou inderdaad maar al te graag

Een keer aan de joecheisasa ontbreken

De prins was op de vrijmarkt in Den Haag

Hij zat daar met een lach en een sigaar

Met vóór hem op een vieze, wollen deken

De goedbedoelde troep van vorig jaar


(p. 43)

Moederdag

Wat geven wij aan moeder

Aan de bron van ons bestaan?

Wat geven wij aan moeder

Aan de zon van ons bestaan?

Wij geven haar geen bloemen

Want die staan al overal

We geven haar geen geurtjes

Van Lancôme of L'Oréal

(p. 47)

Tour de chant (1991)

Ivo de Wijs schreef al vanaf 1976 liedjes voor de Nederlandse zangeres Jasperina de Jong. In 1991 werden al deze liedjes verzameld in de bundel Tour de chant: liedjes voor Jasperina. Ivo de Wijs gedichten waren bij velen al bekend, maar liederen wellicht niet. De muziek werd geschreven door Joop Stokkermans. De liedjes zijn uit het leven gegrepen en zijn echte Ivo de Wijs gedichten.

Liefste vreemde

Getrouwd zijn met zijn haar en met zijn huid

Getrouwd zijn met zijn hersens en zijn handen

En elke dag opnieuw aan hem verpanden

En 's avonds zien hoe hij zijn ogen sluit

En 's morgens zien hoe hij de kaas hanteert

Hoe hij die met een schaaf zit uit te hollen

Hoe hij een goed stuk kaas zit te verknollen

Totdat je keihard roepen wilt: Verkeerd!

De nacht verzoent, de morgen trekt een grens

Hier zit ik en ginder zit een ander mens

(p. 45)

Veenband

Als een veenbrand, als een langvergeten vuur

Kroop de oude liefde toch weer naar me toe

Kleeft er onverwacht weer volop avontuur

Aan de dingen die ik denk en die ik doe

Hoe bestaat 't, vraag ik opgewonden, hoe

Zou het komen dat het vuur zich weer liet zien

Na een tijd waarin ik moedeloos en moe

Niet meer rekende op 'ooit' of op 'misschien'


(p. 9)

Vroege vogels’ radioverzen (1994)

Ter ere van het 15-jarig bestaan van het radioprogramma verscheen er in 1994 de jubileumbundel Vroege vogels' radioverzen. In deze bundel staan nieuwe gedichten uit het VARA-programma en de gedichten zijn chronologisch geordend aan de hand van de maanden van het jaar. Zo begint Ivo de Wijs hier met januari.

Lees ook:  Ramsey Nasr; gedichten des Vaderlands

Verdwalen

Ik wil verdwalen in het jaar

Voorbij de kou van januari

Voorbij de bloesempracht van mei

Tot in het warmste jaargetij

Verzeilen tussen noord en zuid

Het zonlicht voelen op mijn huid

En haar

Ik wil verdwalen in het jaar

(p. 9)

Een lied in het voorjaar

Wat zal ik van de gierzwaluw vertellen?

Die ieder voorjaar boven mijn balkon

Het feest viert van de ondergaande zon

Met zacht gekrijs dat wonderwel wil zwellen

Tot luid gegier

Wat zal ik van de gierzwaluw vertellen?

De vogel die de wind kan vergezellen

Hij is weer hier!

(p. 45)

Zondagmorgenverzen (1996)

Zondagmorgenverzen is opnieuw een verzamelbundel die in 1996 verscheen. Gedichten van Ivo de Wijs gaan vaak over wat hij zelf meemaakt en wat er in zijn directe omgeving gebeurt.

Vogelbescherming

Gewoonlijk leid ik een kantoorbestaan

Ik zit aan een bureaustoel vastgevroren

Ik schrijf, dat is hoofdzakelijk mijn baan

Maar 's zondags klim ik bij het ochtendgloren

Maar al te graag uit mijn ivoren toren

Mijn vroege vogels dulden geen protest

Daar ga ik, wel wat vaag en ongeschoren

Voor de vogels kom ik fluitend uit mijn nest

(p. 47)

Schiphol is groot genoeg

Nog meer stank en nog meer herrie

Hou maar op: wij zijn het beu

Die milieubaan, getverderrie

Is een ramp voor het milieu

Dus wie net als wij de plannen

Met verbazing gadesloeg

Die zingt: Schiphol hoeft niet groter

Schiphol is al groot genoeg!

(p. 50)

Het gaat goed met Nederland (2001)

De bundel Het gaat goed met Nederland (2001) bevat veel liedjes die Ivo de Wijs samen met de cabaretgroep Kabaret Ivo de Wijs maakten in de jaren zestig. De bundel is samengesteld door Jaap Bakker.

Liedje uit 1973

Geef mij je hand

Wij moeten gaan

Want ik weet een land

Ver hiervandaan

Wij maken de reis

Terug naar de bron

Naar het paradijs

Het land van de zon

Daarom geef mij je hand

Wij moeten gaan

Ik weet een land

Ver hiervandaan

(p. 50)

Liefdeslied voor zangeres Nana Mouskouri 1978

Niet ongenaakbaar, onaanraakbaar

Geen fata morgana

Nana Nana Nana Nana

Geen slons, geen sloddervos, geen sloerie

Nana Mouskouri

Onze liefde kent geen grenzen

Echt contact kan zonder lenzen

Van Sebastopol tot Ghana

Nana Nana Nana

Van de Nijl tot de Missouri

Nana Mouskouri

Geen pot, of hooguit bij een pourri

Nana Mouskouri

(p. 106-107)

Vroege Vogels’ jubileumverzen (2003)

In 2003 verscheen er opnieuw een jubileumbundel van Vroege Vogels. Dit keer ter ere van het 25-jarig bestaan van het programma. De bundel bevat verzen die geschreven zijn tussen 1999 en 2003 en ze staan op volgorde naar de seizoenen. Zo begint de Wijs met lente en eindigt met winter.

Liedje

Zo blazen wij de winter naar de oorden waar hij hoort

Naar Zuidpoolland en Groenland en naar Nova Zembla-Noord

Het koper blinkt en schettert en de maestro slaat z'n slag

Daar gaan we tot Al Fine, tot het eind van deze dag

De winter is vergangen en het feest kan niet meer stuk

Een liedje van de lente

Een liedje van de lente

Een liedje van de lente

En een liedje van geluk

(p. 9)

Het pad

En ik liep door

De tijd verstreek

De zomer liet me in de steek

Maar zelfs toen de novemberwind

De bladeren van de bomen sloeg

Heb ik gezongen als een kind

- Er is neerslachtigheid genoeg

Ver achter me zong iemand met me mee

Het oude lied, maar helderder van toon

Ik heb die man herkend

Het was mijn zoon

(p. 118)

Atletische verzen

Samen met zijn neef Theo Danes schreef Ivo de Wijs de bundel Atletische verzen in 2006. Per gedicht zie je duidelijk wie het gedicht heeft geschreven door de initialen ThD (Theo Danes) of IdW (Ivo de Wijs). De inspiratie kwam doordat Danes een atleet is die verschillende keren nationaal succes heeft gehad bij de tienkamp. In deze bundel gaat het daarom ook over alle facetten van atletiek. Daarnaast komen er verschillende sporten aan bod, maar er lopen ook zaken volledig uit de hand.

Lees ook:  Herman Gorter gedichten

100 meter (B)

Ik heb eens bij de New York Open

De benen van mijn kont gelopen

De benen liepen onverwacht

Een tijd van 10 seconden 8

Maar, teleurstellend, liep de kont

Een tijd van 12 seconden rond

Ik viel, helaas, op deze wijze

Gemiddeld nét niet in de prijzen

(p. 18)

5000 en 10000 meter voor blondjes

Ik word de nieuwe kampioene

Ik doen geeneens geen hakken aan

Ik loop gewoon op platte schoenen!

(p. 50)

en

Om hoeveel rondjes zou het gaan?

400 meter is de baan

Dan moet ik dus voor deze Spelen

10000 door 400 delen…

Zou dat 250 zijn?

Of 25? Of…

      Afijn…

D’r is ook altijd nog een bel

Ik loop wel en dan zie ik wel

(p. 51)

Olympische verzen (2008)

in 2008 verscheen er een vervolg op Atletische verzen met de bundel Olympische verzen. Hier reflecteren Ivo de Wijs en Theo Danes weer op sport, alleen dit keer niet tot de atletiek maar op de Olympische Spelen.

De start

Acht mannen staan te wachten voor de lijn

Slechts één van hen kan straks de snelste zijn

Ze loeren naar elkaar: wie zal het worden?

Ze monsteren de afstand en de horden

Ze bouwen spanning op, de starter laat ze

Nog even staan, en roept dan: 'Op uw plaatsen'

Kalm knielt de saamgebalde energie

De voeten gaan de blokken in… En wie

Wil weten hoe zo'n wedstrijd kan verlopen

Die had ons eerste boekje moeten kopen!

(p. 8)

Dopingcontrole (blondjes)

Als ik op doping controleer

Zijn de reacties keer op keer

Ontoeschietelijker en obscener

Toen ik vroeg: Hebt u iets geslikt?

Zei een blond meissie me verschrikt

Dat ze seks had gehad met d'r trainer

(p. 42)

Moeder! Het is Moederdag!: Verzen voor moeders (2009)

Samen met Judith Nieken schreef de Wijs ter ere van Moederdag gedichten in de bundel Moeder! Het is Moederdg!: Verzen voor moeders (2009). Uitgeverij Ziederis gaf de opdracht om deze bundel te schrijven. Vanuit verschillende invalshoeken wordt het fenomeen Moederdag in deze bundel belicht. Ivo de Wijs gedichten gaan niet altijd over hetzelfde onderwerpen en soms speelt hij in op recente gebeurtenissen.

Vader blikt vooruit

Broodjes en croissants bestellen

  Met de bloemenwinkel bellen

   Wat cadeaus organiseren

  Kinderen een versje leren

   Witte wijn op koele plek

Strik voor om de kat z'n nek

  Moederdag is druk hoor…

      Ach

    Ik neem wel een papadag

(p. 15)

Wie is Ivo de Wijs?

Ivo de Wijs, geboren in Tilburg op 13 juli 1945, is presentator en tekstdichter. Na zijn studie Nederlands behaalde de Wijs het M.O.-B diploma en stond hij vier jaar voor de klas. In de jaren 1971 tot 180 trad hij op met het Kabaret Ivo de Wijs, een groep die samen vier theaterprogramma’s, zes langspeelplaten en een cd maakten. Hij bracht ook het theaterprogramma Literair Variété uit samen met Pieter Nieuwint in 1997 tot 2002. Tegenwoordig treedt de Wijs alleen nog op bijzondere gelegenheden. Daarnaast schreef hij teksten voor o.a. Youp van ’t Hek, Paul de Leeuw, Kinderen voor kinderen en nog veel meer. Hij publiceerde tien bundels met gedichten en schreef dertig kinderboeken. Naast het schrijven is Ivo presentator bij verschillende radio- en televisieprogramma’s. Ivo de Wijs is een bekend persoon die graag bezig is met schrijven en dichten.

Dit waren Ivo de Wijs gedichten uit verschillende bundels die zijn uitgebracht. Hij had bepaalde thema's en onderwerpen die hem erg aanspraken en dat zie je goed terugkomen. Ben je meer op zoek naar gedichten die gaan over realiteit? Dan zijn de gedichten van Lieke Marsman wellicht wat voor jou!

Over de auteur

Jasper Voorn
Mijn naam is Jasper Voorn, 28 jaar, en ik ben de initiatiefnemer van Paradijsvogel Magazine. Zaken als Kunst, cultuur, reizen en de natuur hebben mij altijd gefascineerd. Vanuit een passie voor bovenstaande zaken ben ik dan ook Paradijsvogels Magazine begonnen. Naast mijn bezigheid bij dit online tijdschrift houd ik me als directeur en eigenaar van Web Wings BV, samen met een groeiend team van 30+ collega’s, dagelijks bezig met het realiseren van online marketing resultaten voor meer dan 200 verschillende klanten. Hier richten wij ons voornamelijk op duurzame marketing door lange termijn resultaat te halen via zoekmachine optimalisatie. Binnen Paradijsvogel Magazine komt mijn passie voor online marketing, mensen inspireren en mij verder verdiepen in de wereld om ons heen samen. Mijn doel is om vanuit Paradijsvogel Magazine jaarlijks 2 miljoen mensen te kunnen bereiken met interessante verhalen en kennis uit deze prachtige paradijselijke wereld die wij met z’n alle mogen bewandelen.

Recente berichten

Must-have accessoires voor de avontuurlijke reiziger

Waarom jij de natuur moet beschermen

5 manieren om de klantervaring te verbeteren

Rouw in diverse culturen

© Paradijsvogels Magazine - 2024
Made with
Web Wings
chevron-down