6 redenen om dit jaar je familiebiografie te schrijven

1926 VIEWS
6 redenen om dit jaar je familiebiografie te schrijven

Een paar jaar geleden kreeg Petra de Vlier (59) een stapeltje foto’s in handen. Ze herkende haar tante in vroegere jaren. Hoe anders was de jonge, kokette vrouw die haar vanaf de sepia-prentjes aankeek dan de altijd ietwat afwezige tante die langskwam op verjaardagen. Het intrigeerde haar: wat was haar verhaal?

Een voorzichtige eerste vraag over haar schooltijd leidde tot een ontroerende biografie van een meisje dat de wereld over zwierf, glaskunstenares werd en uiteindelijk een kruidenierszaak begon. De verjaardagen waren vanaf dat moment nooit meer hetzelfde.

Koesteren van gedeelde wortels binnen de familie

In veel gevallen is een dergelijke spontane ontdekking van dagboeken, foto’s of brieven de aanleiding om een familiebiografie te schrijven, of tenminste in de geschiedenis te duiken. Om herinneringen vast te leggen, te koesteren en te herbeleven. Voor anderen is het de wens hun eigen verhaal op te schrijven, als tastbaar document voor de volgende generaties, of om de familiekarakteristieken (en -herinneringen) die iets zeggen over de gedeelde wortels vast te leggen.

Het (laten) maken van een familiebiografie of levensverhaal is in alle opzichten een interessant proces waar je – volgens de ervaringsdeskundigen – per definitie anders uitkomt dan hoe je er aan begon. Paradijsvogels Magazine vroeg lezers die zich eerder aan dit avontuur waagden wat het proces voor hen heeft gekenmerkt, en wat hen er toe dreef om de geschiedenis steeds verder te ontrafelen.

1. Het verhaal is meer dan puur de familiegeschiedenis

Wat het schrijven van een familiebiografie voor velen boeiend maakt is het besef van het tijdperk en daarmee context waarin vorige generaties leefden: iedereen is een product van zijn of haar tijd.

Ik realiseerde me dat mijn oma ook ooit een meisje, en jonge vrouw was geweest die opgroeide in een periode die zij met haar liberale aard – ‘Trouwen? Dat is voor later hoor…’ – als hoogst beperkend moet hebben ervaren.

Politieke, religieuze en economische ontwikkelingen beïnvloedden onze voorouders, net zoals ze dat vandaag de dag bij onszelf doen. Dat maakt ieder (levens)verhaal per definitie boeiend!

2. Een familiebiografie kan ook een schilderij zijn

Leg jezelf niet de beperking van het geschreven medium op, een verhaal kan op zoveel manieren tot zijn recht komen! Denk bijvoorbeeld ook eens aan een filmmontage of fotoverhaal. Willem van Riet: “Toen we eenmaal alle brieven en foto’s uit de omvangrijke papieren erfenis van mijn grootvader hadden bekeken en – enigszins – gesorteerd, rees de vraag: en nu?

Lees ook:  Pensioen? Deze 84-jarige smid gaat nog elke dag met een glimlach naar zijn werk

Allen (4 broers) beschikken we niet over een vlotte pen, noch hadden we zin om eindeloos te praten met iemand die het vóór ons zou kunnen schrijven. Toen kwam het idee om een aantal voor ons belangrijke momenten van vroeger te verenigen in een schilderij. Iedere keer kan ik er weer anders naar kijken. Eens stuk minder vermoeiend dan 200 pagina’s te moeten doorwerken!”

3. Het maakt de detective in je los

Het begint met een aantal grote lijnen, vaak chronologisch opgehangen aan duidelijke levensmomenten: jeugd, opleiding, trouwen, kinderen, verhuizen, etc.

“Nachtenlang zat ik aan google gekluisterd – daar ken ik nu echt álle trucs – en moest me inhouden om niet op onchristelijke tijdstippen mijn zus te bellen met wat ik nu weer had ontdekt.”

Maar wat de puzzel compleet maakt is wat er eigenlijk achter al die gebeurtenissen schuilt: wat is het verhaal van die groepsfoto? Waarom vertrok moeder op haar 15e nu echt naar Italië? Wat voor een invloed had – bijvoorbeeld – de verzuiling destijds op de relatie? Met deze vragen in het achterhoofd wordt speuren in archieven allesbehalve saai en doods werk.

4. Het geeft voldoening om iets te maken dat de volgende generaties graag willen lezen

De onontbeerlijke vraag die veel richting geeft aan het schrijfproces is ‘voor wie schrijft je deze familiebiografie?’. Voor Anne de Vreegh was ‘het nageslacht’ de logische doelgroep. “Ik wilde voor mijn kinderen onze complexe en zeer uitgebreide familiebanden een beetje inzichtelijker maken.

Ze waren in eerste instantie niet bijster enthousiast toen ik vertelde over mijn plannen: ‘Pfff mam, wat is daar nu interessant aan, veel van die mensen hebben we niet eens gekend. Maar als jij dat graag wil schrijven…’. Ik zette door en heb ze het hele verhaal bewust pas laten lezen toen het af was. Mijn zoon van 29 las het in één ruk uit: ‘Bizar dat er zoveel herkenbare dingen in zitten’, zei hij naderhand.”

Lees ook:  5 subtiele levenslessen uit Godfried Bomans' klassieker Erik of het klein insectenboek

5. De geschiedenis kun je niet veranderen, wel beter begrijpen

De geschiedenis staat vast. Het lijkt een dooddoener, toch is dit voor veel mensen soms een – onverwacht – rauw besef.

Het is zoals het is. Dat gevoel maakte zich tijdens het schrijven van mijn vader’s oorlogsverhaal langzaam maar zeker van mij meester. In eerste instantie wilde ik al zijn keuzes en overtuigingen recht praten, pas later kon ik er objectiever naar kijken en het los zien van hoe ik hem als ‘vader’ wilde zien.

Tegelijkertijd helpt het schrijven van een familieverhaal vaak juist om de geschiedenis beter te begrijpen en sterke emoties in een ander licht te plaatsen. Dat geeft rust.

6. Aanvaarden dat het nooit af is, werkt heel bevrijdend

Het schrijven van een familiebiografie is in feite ook een wijze levensles over loslaten. Elke nieuwe foto die op je pad komt levert weer een nieuw inzicht op – ‘wat deed moeder die maanden dat zij in Groningen zat?’ – Toevoegen? Weglaten? En wat te doen met alle foto’s of verhalen die je nog niet gevonden hebt? Eén ding is zeker: het verhaal is nooit af.

Soms kun je iets echt niet rond krijgen, dan is dat maar zo.

Johan van Delden zette het levensverhaal van zijn oom op papier: “Ik had net op ‘print’ geklikt toen ik viavia met iemand in gesprek kwam die een hele reeks voor mij onbekende gebeurtenissen opsomde. Bij elk telefoontje was ik daarna bang dat er wéér iemand met extra informatie kwam, dat ik cruciale zaken had gemist. Herschrijven? Een nieuw hoofdstuk? Ik besloot dat het een nieuw boek ging worden.”

Ook zelf een (familie)biografie schrijven? Deze boeken geven goede houvast en tips:

biografie2

Bestel hier

biografie

Bestel hier

 

Ontvang gratis onze beste artikelen!

Schrijf je in voor de inspiratiemail van Paradijsvogels Magazine

MEER INSPIRATIE

7 simpele Feng Shui tips voor een woonkamer waar je écht blij van wordt
Dit echtpaar stemt al 37 jaar hun outfits naadloos op elkaar af
Subtiele wijsheden uit het boek De Geheime Tuin
Hoe je de tijd kunt vertragen als je ouder wordt

7 thoughts on “6 redenen om dit jaar je familiebiografie te schrijven

  1. Heel herkenbaar de zes punten zoals ze hier staan beschreven. Ik ben al jaren bezig met het schrijven van een familiebiografie in de hoop dat het ooit gerealiseerd gaat worden. Aan de hand van oude documenten en resource ontdek ik elke keer weer iets nieuws. Ik ben eraan begonnen voor mijn jongere broertjes en zusjes, mijn kinderen en de volgende generaties omdat de geschiedenis over Nederlands Indië en WO II als een rode draad door onze familiegeschiedenis loopt en de jongeren de verhalen over onze ouders en voorouders niet kennen. Helaas ben ik geen schrijver maar langzaamaan kom ik er wel.

  2. Inspirerend artikel. Ik ben vol goede moed begonnen met mijn levensverhaal, maar ik merk dat de structuur niet bij me past. Wel kan ik verhaaltjes schrijven bij een foto die gekoppeld is aan een herinnering. Misschien een tijdsbalk gebruiken als steun. Ik weet het nog niet.

  3. ik ben al jaren bezig met het verzamelen van gegevens van mijn stamboom. Ik zou graag met deze stamboom als leidraad een verhaal schrijven, maar het is veel moeilijker dan ik gedacht had. Enkele verhalen van mijn ouders weet ik uit overlevering maar voor de rest weet ik niet zoveel van de familie. De generatie van mijn ouders leeft niet meer dus kan ik daar niets meer aan vragen. Heeft iemand ervaring met het schrijven van een verhaal aan de hand van een stamboom en hoe heeft u dat aangepakt

  4. Ik heb er ook moeite mee, maar omdat ik ( hobby) fotograaf ben ben ik gewoon begonnen met foto’s . En proberen de verhalen te achterhalen. Het was wel wat rommelig in het begin, maar er komt nu lijn in. Wel heb ik een soort tijdbalk met gebeurtenissen om de foto’s te kunnen plaatsen. Langzamerhand wordt het wat! Iedereen zoekt zijn eigen manier daarin. Ik wens je veel succes!

  5. Mooie reacties, ik organiseer al een paar jaar schrijfweken in Spanje met als thema autobiografisch schrijven en weet als geen ander dat er geen structuur is die je uit de kast trekt en zeg ‘Als u het zo-en-zo doet, komt het voor de bakker’ want zo werkt het niet. Het is een flinke tijdsinvestering die u als schrijver maakt. Het verhaal op papier zetten levert voor de schrijver en de dierbaren een schatkist aan informatie op over de familie waar vooral de volgende generaties u dankbaar voor zullen zijn! Succes allemaal!


Comments are closed.